09-01-2008

‘Over BHV en TBB'

TBB: The Brussels Butterfly
(naar een concept van Jan Pille en Geert Antonissen
in Stadslucht Maakt Vrij)

Opinietekst van Sven Gatz in
De Morgen van 9 januari 2008

Premier Guy Verhofstadt lanceert zijn nota over de staatshervorming, met uitgebreide aandacht voor de hoofdstad. Senator Roland Duchâtelet wil Brussel dan weer meteen uitbreiden met Vlaams- en Waals-Brabant. Verhofstadt houdt een evenwichtig pleidooi, terwijl Duchâtelet het kind met het badwater dreigt weg te gooien. Fijn, die hernieuwde aandacht voor Brussel, maar in welk perspectief? Waar willen we naartoe? Oude recepten of toch maar nieuwe wegen inslaan?
De hoofdstad en bij uitbreiding Brussel-Halle-Vilvoorde is politiek kapot gediscussieerd. BHV is verworden tot een strategisch schaakspel op een communautair schaakbord, een klassieke strijd waarin de symboliek zwaar doorweegt en de inhoudelijke discussie stad – rand helemaal ondergesneeuwd is.

Tijd dus voor een andere invalshoek.

Het Vlaamse stedenbeleid heeft de laatste tien jaar een geweldige sprong voorwaarts genomen. Eén voorbeeld: nog niet zo lang geleden werd in een VTM-reportage aangegeven dat Mechelen een van de meest onveilige oorden van Vlaanderen was en dat de Mechelaars na 20u niet meer op straat durfden te komen. Vandaag is Mechelen de snelst groeiende stad op economisch vlak en is het er aangenaam flaneren, niet in het minst door een transformatie van pleinen en straten. Deze evolutie heeft zich in nagenoeg alle Vlaamse steden doorgezet. De steden hebben zich dus duidelijk van binnen uit gemoderniseerd, hebben hun achterstand ingehaald en zijn weer groeipolen geworden. De stadsvlucht is vaak geremd en minstens getemperd.

Nu is het tijd voor een versnelling, een volgende fase waarbij onze steden zich ook naar buiten richten en zich in een Europees perspectief op de kaart beginnen zetten. Want wie in dat internationaal opzicht de vraag naar de staat van de stad stelt komt vrij snel tot de conclusie dat de stad meer en meer de staat wordt.

Steden kunnen in Vlaanderen, in België aan netwerking doen, proberen om afspraken te maken in welke steden de zwaartepunten inzake innovatie, cultuur, design, toerisme enz. komen te liggen. Steden zijn altijd een beetje concurrenten maar kunnen zeker ook samenwerken. Dat gebeurt meer en meer, nu de Vlaamse centrumsteden zich in een Kenniscentrum verenigd hebben.

Maar minstens even belangrijk is dat onze steden zich internationaal in dat netwerk presenteren. En dan heb je een motor nodig, een sterk merk, bekender dan Vlaanderen, bekender dan België zelfs. Brussel kan het brandpunt worden, niet van BHV maar van TBB: The Brussels Butterfly (naar een concept van Jan Pille en Geert Antonissen in de Stadslucht Maakt Vrij – boeken die ik samen met Gentenaar Sas Van Rouveroij en Antwerpenaar Christian Leysen publiceerde). Deze Vlaamse Vlinder, zo u wil, heeft een lichaam dat gevormd wordt door het gebied tussen Brussel, Gent, Antwerpen en Leuven (ook wel eens de Vlaamse Ruit genoemd) en waarvan de vleugels zich in het oosten naar Hasselt en Genk uitslaan en zelfs richting Euregio Maastricht – Aken – Luik, en waarvan de andere vleugel gevormd wordt door de West-Vlaamse steden Brugge, Oostende en Kortrijk, dat op zijn beurt weer ingebed is in de Communauté Urbaine van Lille. De vlinder vliegt maar als men vanuit Vlaanderen de onlosmakelijke verwevenheid tussen de Vlaamse en de Brusselse economie aanvaardt.

Vanuit Brussel zal men dan ook iets moeten accepteren. Namelijk dat de grenzen van het Hoofdstedelijk Gewest vastliggen. Dat hoeft geen afbreuk te doen aan de economische ontwikkeling van de hoofdstad. Rijsel ontwikkelt zich prima zonder territoriale aanspraken te maken op Kortijks grondgebied en toch werken zij goed samen in eenzelfde stadgewest. De tijd van de automatische stedelijke gebiedsuitbreiding ten nadele van de rand is voorbij, het tijdperk van de informele samenwerking en het formeel partnerschap tussen stad en rand is aangebroken. Smart Urban Growth noemt men dat. Een Communauté Urbaine of stadsgewest tussen Brussel en zowel Vlaams- als Waals-Brabant ligt dan ook in het verschiet. In dat opzicht begrijp ik de Vlaamse Rand rond Brussel echter volkomen: stad en rand kunnen maar in vertrouwen en in gelijkwaardigheid samenwerken als de rand volledig zeker is dat de stad haar gebiedsuitbreidingsaanspraken laat vallen en geen verborgen kolonisatieagenda heeft.

Daarom is een evenwichtige splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde noodzakelijk: om de Brussels Butterfly te laten opstijgen, in het Vlaams én het Brussels belang.
BHV splitsen? Ja dus, maar wel om de juiste redenen, de kaakslagen ver voorbij.

Sven Gatz
Vlaams volkvertegenwoordiger voor Brussel
Fractievoorzitter Open Vld

[terug naar Startpagina]