Onze steden creatief doorgelicht

Met toestemming van de journaliste overgenomen uit De Morgen van 24 november 2005

Als Vlaanderen zijn welvaart en jobs wil behouden, zal het sneller naar een creatieve, innovatiegedreven economie moeten overschakelen. Met ons hoogstaande onderwijs en interessante ligging alleen blijven we niet opboksen tegen de lagelonenlanden.

Onze steden spelen een voortrekkersrol: de extra werkgelegenheid is er bijna volledig ontsproten aan kennisintensieve sectoren.

Flanders District of Creativity stelde samen met de Vlerick Managementschool een creativiteitsindex op gebaseerd op vijftien indicatoren. 'Een echt klassement opstellen zou de steden tekortdoen', zegt onderzoeker Lorin Parys. 'Het was vooral de bedoeling om de uitdagingen van elke stad te schetsen.' Veertien steden werden onder de loep genomen, waaronder Genk, Hasselt, Kortrijk, Roeselare en Turnhout. De negen hier besproken steden boekten volgens De Morgen de opmerkelijkste resultaten.

door Vanessa Debruyne (De Morgen)

Lees ook perstekst van Flanders DC over creativiteit in Vlaamse steden (in pdf)
Neem ook een kijkje op www.flandersdc.be

Aalst

Er zit geld in deze stad, die vooral een aantrekkingspool vormt voor mensen die elke dag naar Brussel pendelen om te werken. Terwijl de werkgelegenheid in de stad zelf maar mondjesmaat toeneemt, stijgt het inkomen van de sowieso al welgestelde inwoners veel sneller dan in andere steden. In de enige stad met een negatief pendelsaldo (meer inwoners die buiten de stad werken, dan mensen die ernaartoe pendelen) is de creatieve sector zwaar ondervertegenwoordigd. De tevredenheid van de inwoners is matig. Er zijn geen kmo- of industrieterreinen meer beschikbaar. De stad moet zich daarom richten op creatieve activiteiten die in kantoorruimtes georganiseerd kunnen worden.

Antwerpen

De grootste concentratie aan creatieve industrie bevindt zich in Antwerpen. De sector staat voor meer dan 3 procent van de totale werkgelegenheid, tegenover een Vlaams gemiddelde van 1,7 procent. De inwoners beschikken na die van Genk over het laagste gemiddelde inkomen. En in vergelijking met de andere onderzochte steden creëert Antwerpen ook maar weinig nieuwe jobs. Er worden nochtans meer nieuwe bedrijven opgestart dan in de rest van Vlaanderen, maar ook het aantal stopzettingen ligt een pak hoger. De stad trekt een groot aantal pendelaars aan, maar kan de eigen achttienjarigen maar heel slecht overtuigen om hoger onderwijs te volgen. De Antwerpenaar is het minst tevreden over zijn stad, behalve over het openbaar vervoer.

Brugge

De hoofdstad van West-Vlaanderen scoort gemiddeld op het vlak van de creatieve sector, maar ondermaats in het aantrekken van kennisintensieve sectoren. Er worden dan ook weinig patenten aangevraagd. De balans van het aantal nieuwe ondernemingen is wel positief. Brugge moet in dat criterium enkel Gent laten voorgaan. Bruggelingen zijn zeer tevreden over hun stad en het openbaar vervoer. Het is de stad die met een budget van 160 euro per inwoner drie keer zoveel uitgeeft aan kunst en cultuur dan het Vlaamse gemiddelde. Op Leuven na is het aandeel van de achttienjarigen die starten met hoger onderwijs het hoogst in Brugge. Vrije kmo- en industriegebieden zijn er niet meer. Ondernemers kunnen die beter gaan zoeken buiten de administratieve stadsgrenzen.

Brussel

In vergelijking met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is zowel de kennisintensieve als de creatieve sector iets minder vertegenwoordigd in Brussel. De groei in beide sectoren is wel een stuk groter in de stad dan daarbuiten. Maar Vlaanderen scoort op beide vlakken nog altijd beter dan het hoofdstedelijk gewest. De stad is door haar hoge jobaanbod een enorme trekpleister voor pendelaars. Er zijn vijf keer zoveel jobs als werkende inwoners. Een belangrijke troef is ook het enorme aanbod aan vrije kantoorruimte. In vergelijking met de Vlaamse steden worden er in Brussel relatief veel patenten aangevraagd, maar in de rest van het gewest ligt dat cijfer wel bijna dubbel zo hoog als in de rest van Vlaanderen. Er zijn veel starters maar bijna even veel faillissementen.

Gent

In de Oost-Vlaamse hoofdstad worden behoorlijk wat patenten aangevraagd. In Gent werden in vergelijking met de andere centrumsteden ook veel bedrijven opgericht. Enkel Turnhout en Leuven doen het iets beter. Maar door een lager aantal stopzettingen kende Gent wel de grootste aangroei van nieuwe ondernemingen. Het gemiddelde inkomen per inwoner ligt in Gent zo'n 3.000 euro lager dan in Vlaanderen. Enkel Genk en Antwerpen scoren slechter. Hoewel de stad de meeste studenten telt, is het aandeel van achttienjarige Gentenaars die met hoger onderwijs starten niet hoger dan het Vlaamse gemiddelde. Gent is samen met Genk een van de weinige steden met nog voldoende ruimte voor bedrijvigheid. Zowel de creatieve als kennisintensieve sector is beter vertegenwoordigd dan in de rest van Vlaanderen.

Leuven

Het inkomen van de Leuvenaars is de afgelopen tien jaar het sterkst gegroeid, terwijl dat sowieso al boven het Vlaamse en stedelijke gemiddelde lag. Die inkomensstijging is grotendeels te danken aan de sterke werkgelegenheidsgroei. Voor de Leuvenaar staat daartegenover dat de prijzen voor kleine en middelgrote woningen in geen enkele Vlaamse stad hoger liggen. Door de aanwezigheid van de universiteit, IMEC en hun spin-offs telt Leuven de grootste concentratie aan onderzoekers, wat zich uit in het hoogste aantal patentaanvragen en de meeste nieuwe ondernemingen. De kennisintensieve sector is in Leuven het sterkst en zorgt voor 56 procent van de werkgelegenheid. De stad kende een grote stijging van het aantal inwoners en pendelaars. De studenten zorgen ook voor een creatieve inbreng.

Mechelen

Als enige centrumstad samen met Leuven kende Mechelen de afgelopen jaren een sterkere jobaangroei dan de rest van Vlaanderen. Zowel de kennisintensieve als creatieve sector is in Mechelen licht oververtegenwoordigd. Het is dan ook in die sectoren dat de werkgelegenheid is toegenomen. Er worden maar even veel ondernemingen opgericht als in de rest van Vlaanderen. Maar er verdwijnen meer ondernemingen dan er opgericht worden, waardoor de stad opnieuw naar het Vlaamse gemiddelde zakt. Het aantal achttienjarigen die voor hoger onderwijs kiezen, ligt iets onder het Vlaamse gemiddelde. Mechelen heeft ook nog maar weinig industrieterreinen vrijstaan. De inwoners van Mechelen zijn meer tevreden over hun stad dan de gemiddelde Vlaming.

Oostende

De werkgelegenheid in de kennisintensieve sector is in Oostende iets groter dan in de rest van Vlaanderen. En de sector groeit bijzonder hard. Op dat vlak moet de badstad enkel Mechelen laten voorgaan. Maar de creatieve sector in Oostende is zwaar ondervertegenwoordigd, mede ook door het laagste budget van alle steden voor kunst en cultuur. Ook de rest van de jobgroei zit in het slop. In Oostende worden minder jobs gecreëerd dan in de andere steden. Het aantal patentaanvragen is in Oostende, evenals in Hasselt, het laagst. De startende ondernemers volgen het Vlaamse gemiddelde. Oostende kampt met een lage beroepsbevolking, doordat zowat een derde van de inwoners zestigplussers zijn. Qua tevredenheid ligt de score van Oostende op het gemiddelde.

Sint-Niklaas

In Sint-Niklaas wordt het laagste aantal nieuwe bedrijven opgestart. Bovendien ligt het aantal faillissementen even hoog. De kennisintensieve sector is iets sterker vertegenwoordigd dan in de rest van Vlaanderen, de creatieve sector iets minder. Er is veel kennis in de stad aanwezig onder de vorm van patentaanvragen. Na Leuven scoort Sint-Niklaas het best. In vergelijking met andere steden trekt Sint-Niklaas beduidend minder pendelaars aan. Enkel Aalst scoort lager. De werkgelegenheid groeide minder sterk dan in de rest van Vlaanderen, maar blijft op het gemiddelde van de steden. De gemiddelde belastingdruk ligt iets hoger dan in de andere steden en de inwoners van Sint-Niklaas zijn niet erg tevreden over hun stedelijke omgeving.

De Morgen, pagina 03, 1054 woorden
© 2005 Uitgeverij De Morgen n.v.